رفتار غیر کلامی

رفتار غیر کلامی در مقابل رفتار زبانی (یا گفتار) به کار برده می شود و به مجموعه ای از نشانه های معنادار حرکت اندامها اطلاق می شود. در کودک انسان آموختن رفتار غیر کلامی مؤثر در ارتباط زبانی، در کنار کسب مهارتهای کلامی تحقق می پذیرد.  برخی محققان معتقدند که حتی جنبه هایی از رفتار غیر کلامی مقدم بر کسب مهارتهای زبانی اند. بیشتر جنبه های ارتباط غیر‌کلامی مقدم بر کسب مهارتهای زبانی اند؛ وابسته به زبان و فرهنگ. این رفتارها گاه آگاهانه به کار گرفته می شوند و گاه به صورت ناخودآگاه تجلی می یابند.

رفتار غیر کلامی در جامعۀ ایران تجلی مشهودی در نشان دادن رابطۀ قدرت و همبستگی دارند.این رفتار را برای مشخص کردن رابطۀ بین سخنگو و مخاطب می توان در قالب حرکت سر، چشمها، نوع نگاه کردن، حالت صورت، حرکت دستها و پاها در هنگام نشستن و نوع قرار گرفتن آنها ، نحوۀ ایستادن و نشستن نشان داد.

این رفتار در شکل گیری زمان بین سخنگو و مخاطب نقش دارد و می تواند در آشکار شدن محتوای محاوره و شکل گیری نظام مند آن مؤثر باشد. قوانین فرهنگی که نظام ارزشی یک جامعه را در خود دارد، در قالب رفتارهای غیر کلامی معنادار و قابل درک‌اند و به ساختارهای تفکیک ناپذیر زبانی متصل اند. این رفتار همچنین بر‌حسب نوع رابطه بین سخنگویان و مخاطب، جنس و سن و به ویژه در ارتباط با نوع بیان احساسات از یک طبقه به طبقه دیگر و از جامعه ای به جامعۀ دیگر متفاوت است.

رفتار غیر کلامی همچنین می تواند در قالب سکوت یا همراه با حرکت اندامها باشد، ولی به هر حال فاقد تظاهر آوایی زبانی است.   یکی از جالب ترین مقولات در کسب مهارتهای رفتار غیر کلامی، آموختن کاربردهای سکوت است. رعایت درجۀ نسبی سکوت نزد کودکان و بزرگسالان از جامعه ای به جامعۀ دیگر متفاوت است. به عبارت دیگر در یک جامعۀ فرهنگی سکوت در بافتهای اجتماعی دارای معنی خاص است. اعضای یک جامعۀ زبانی، با شناخت کامل ابعاد معنایی سکوت ، پیام خود را از این طریق منتقل نموده یا پیام دیگران را درک می کنند. سکوت را می توان بیان نوعی احساس عمیق دانست یا از آن برای نشان دادن چنان احساساتی استفاده کرد.

بنا‌بر‌این  می توان نتیجه گرفت که گفتار پیوسته با  رفتار غیر کلامی همراه است، به گونه ای که رفتار غیر کلامی ابعاد دقیق تعابیر معنایی جمله را مشخص می کند.  چنانچه گفتار با رفتار غیر کلامی مناسب همراه نباشد یا اگر شیوۀ آن متفاوت باشد، آن گاه ایجاد ارتباط به دلیل فقدان ارائۀ اطلاعات کافی به شنونده به شدت مشکل خواهد بود.

 

منبع: نادر جهانگیری(1378)، زبان، بازتاب زمان، فرهنگ، و اندیشه ، تهران،آگه.

Like 🙂
1

طبیعت گردی در نوروز


طبیعت گردی، اکوتوریسم یا بوم‌گردی،گونه ای از گردشگری است که گردشگر در آن به دیدار از مناطق طبیعی و دست نخورده ، گیاهان ، جانوران می پردازند.
اصلی‌ترین فعالیت توریسم بر پایه طبیعت می‌باشد که بنا به تعریف سفری است مسئولانه به مناطقی طبیعی که حافظ محیط زیست بوده و باعث بهبود کیفیت زندگی مردم محلی گردد. طبیعت‌گردی حداقل آسیب را به طبیعت و فرهنگ منطقه وارد می‌کند. به تعریفی دیگر، طبیعت‌گردی نوعی از گردشگری است که ریشه‌های آن به طبیعت و محیط‌های باز گسترش یافته است.

رعایت اصول اخلاقی در طبیعت گردی:

• به آسيب‌پذير بودن كره‌ي خاكي احترام بگذاريد. آگاه باشيد كه اگر همگي براي محافظت از زمين تلاش نكنيم، مقصدهاي زيبا و منحصر به‌فرد براي نسل آينده باقي نخواهد ماند تا آنان نيز از اين زيبايي لذت ببرند.
• فقط ردپاي خود را باقي بگذاريد. چيزي ننويسيد! فقط عكس بگيريد! آشغال بر روي زمين نريزيد! از مناطق طبيعي و تاريخي چيزي به عنوان سوغات و ره آورد سفر، برنداريد.
• براي آن‌كه به مسافرت خود معناي بيشتري ببخشيد، درباره‌ي موقعيت جغرافيايي، آداب و رسوم، شيوه رفتار و فرهنگ آن منطقه مطالعه كنيد. براي گوش دادن به ساكنان محلي، وقت بگذاريد. بوميان را براي صحبت كردن با خود، ترغيب كنيد.
• به حريم خصوصي و شرافت ديگران احترام بگذاريد. پيش از عكس گرفتن، اجازه بگيريد.
• از خريدن محصولاتي كه با به خطر انداختن زندگي حيوانات و گياهان تهيه شده‌اند خودداري كنيد. محصولاتي كه با عاج، لاك لاك پشت، پوست حيوانات، و پر تهيه شده‌اند از اين دست هستند.
• هميشه در مسيرهاي مشخص شده حركت كرده و مزاحم حيوانات، گياهان و زيستگاه طبيعي آنان نشويد.
• برنامه‌هايي كه محور اصلي آنها حفاظت است و سازمان‌هايي كه براي حفظ محيط زيست فعاليت مي‌كنند را بشناسيد و از آنها حمايت كنيد.
• هر زماني كه ممكن است، از شيوه‌هاي حمل و نقل بي خطر براي طبيعت استفاده كنيد و رانندگان وسيله‌هاي نقيله‌ي عمومي را تشويق كنيد تا هنگامي كه حركت نمي‌كنند، موتورها را خاموش كنند.
• از هتل‌ها، خطوط هوايي، فروشگاه‌ها، خطوط كشتيراني، مراكز فروش تور و عرضه كنندگاني كه با توجه به حفاظت از محيط زيست و انرژي فعاليت مي‌كنند، حمايت كنيد. توجه به كيفيت آب و هوا، بازيافت، مديريت بازمانده‌ها و مواد سمي، كاهش صدا و عرضه كنندگاني كه كاركنان خود را براي اجراي اصول محافظت به خوبي آموزش داده‌اند از اين دست هستند.
• سازمان‌ها را تشويق كنيد كه رهنمودهاي محافظت از محيط زيست را بپزيرند.

منابع

http://ea.foroodnet

http://wikipedia.org

Like 🙂
5

نوبت گیری در گفتگو

☼ در هر گفتگویی نوعی تعامل اجتماعی صورت می گیرد، مانند گفتگوی پزشک با بیمار، و  صحبت کردن  در جلسۀ اداری. البته نحوۀ صحبت کردن،  بر اساس بافتهای متفاوت یکسان نیست. ساختار این گفتگوها بر اساس  الگوی ” من می گویم” ، “تو می گویی” است . این ساختار نیز برخاسته از نوعی تعامل بنیادی است که از آغاز زندگی می آموزیم و اغلب آن را به کار می گیریم .ساختار مذکور گفتگو نام دارد. در عرصۀ مکالمات حق صحبت کردن وجود دارد و عمل نوبت گیری انجام می شود. هر گاه اختیار صحبت کردن از پیش تعیین نشده باشد؛ شخص می تواند تلاش کند تا آن را در اختیار گیرد، این تلاش را نوبت گیری می گویند.

نوبت گیری کنش اجتماعی به شمار می رود و بر اساس نظام مدیریت مکالمه صورت می گیرد. نظام مدیریت مکالمه در اصل مجموعه عرفهایی است که برای کسب نوبت ، حفظ یا واگذار کردن آن به دیگران به کار گرفته می شود. افراد حاضر در گفتگو کسانی هستند که عرصۀ مکالمه را از طریق نوبت گیری حفظ می کنند. با یکدیگر همکاری دارند، به راحتی تغییر نوبت انجام می دهند و به طور مساوی در این عرصه شریک اند. در اکثر مواقع گفتگو شامل مشارکت دو نفر یا بیشتر است که با نوبت گیری، در هر زمان،  تنها یکی از آنها صحبت می کند.

نکته: سکوت طولانی بین نوبتها و همپوشی ( دو گوینده سعی دارند در یک زمان صحبت کنند)  در گفتگوها مقبول نیست.

همپوشی: نخستین همپوشی زمانی رخ می دهد که هر دو گوینده شروع به صحبت کنند. بر اساس نظام مدیریت مکالمه ، بهتر است یکی از گویندگان توقف کند و اجازه دهد تا دیگری عرصۀ مکالمه را به دست گیرد. البته گاه همپوشی در مکالمه نشان دهندۀ نزدیکی و همبستگی آراء و ارزشهای دو طرف است.

سکوت طولانی: در گفتگوهای طولانی سخنگویان توقع دارند که مخاطبانشان نشان دهند که به حرفهای آنها گوش می دهند. برای این کار راههای متفاوتی وجود دارد. ارتباط کلامی و به کار بردن جملاتی در پاسخ به سخنان گوینده،  لبخند زدن،  تکان دادن سر ، حرکات چهره، استفاده از اصوات و واژه های مختلف مانند “عجب”، “آره”، ” اِ. ..” . این گونه پاسخها نشان می دهند که شنونده بحث را دنبال می کند و اعتراضی به گفته های گوینده ندارد. به کار گیری جملات و اصوات در گفتگوی تلفنی لازمتر تر است ، تا گوینده مطمئن شود که مخاطب هنوز به سخنان او گوش می دهد.

منبع:

جرج یول(1945)، کاربرد شناسی زبان ،  ترجمۀ محمود عموراده مهدیجردی و منوچهر توانگر(1389)، تهران ، انتشارات سمت.

Like 🙂
7

اصول چهارگانۀ گفتگو I

هر نوع ارتباط زباني مبتني بر همكاري است. گوينده و شنونده، نويسنده و خواننده در همكاري مدام با يكديگرند و در گفتگو مشاركت مي كنند. اگر اين همكاري نباشد، ارتباط صورت نخواهد گرفت. هر چه مشاركت در افكار بيشتر باشد، مكالمه قابل درك تر خواهد شد.

زبان شناسي به نام ” پل گرايس”    رعايت  چهار اصل را در گفتگوي سالم و كامل ضروري دانسته  است  كه  اگر رعايت نشود، با مجموعه اي بي سامان از كلمات و جملات رو به رو هستيم.

1) اصل كميت: همان قدر بگوييم كه لازم است. پرگويي و كم گويي نكنيم ؛ مطلب بايد اطلاع رسان باشد.

مثلاٌ كسي در خيابان از ما پرسيد:” ساعت چند است؟”  و ما در پاسخ بگوييم : ” هفت و پنجاه دقيقه و هشت ثانيه”  ؛  اصل كميت را رعايت نكرده ايم ، هر چند حرفي كاملاٌ دقيق زده ايم.

2) اصل كيفيت: صحبتهاي ما بايد صحيح و راست باشد ، يا دست كم خودمان راست بودن آن را باور داشته باشيم..

براي مثال اگر بنويسيم: ” برخي كتاب فروشان تهران كتابهاي خود را از مريخ وارد مي كنند. ” اصل كيفيت را نقض كرده ايم.

3) اصل ربط : حرفي كه مي زنيم بايد مربوط به موضوع  و ضروري باشد.

اگر در پاسخ  “هوا چطور است؟” بشنويم ” من مدتي است كه دكتر نرفته ام.” حرف بي ربطي شنيده ايم.

4) اصل شيوۀ بيان : گفتار يا نوشتار بايد منظم باشد. براي رعايت كردن اين اصل، در نظر گرفتن چند نكته مفيد است:

الف) كلام مبهم و پيچيده نباشد.

ب) از ايهام و دو پهلو سخن گفتن بپرهيزيم.

ج) مختصر و مفيد سخن بگوييم و از طولاني سخن گفتن خودداري كنيم.

د) پيوستگي و نظم را رعايت كنيم و وقايع  را پس و پيش نكنيم.

براي مثال، جملۀ ” مقاله را در آن نوشتم  و دفتري خريدم، به مغازه رفتم.” مفهوم نيست؛ زيرا شيوۀ درستي براي بيان ندارد . صورت درست آن جملۀ ” به مغازه رفتم، دفتري خريدم و مقاله را در آن نوشتم.” است.

*  لازم به ذكر است كه در گفتگو ها و نوشته هايي اين چهار اصل به طور كامل رعايت نمي شود، اما هيچ مشكلي در درك آنها نيست. علت اين است كه شنونده يا خواننده خودش خلأهاي درون مطلب را با تصورات و پيش زمينه هاي ذهني  پر  مي كند.  هر انسان  طبيعي كه  بر زبان مسلط است، اين توانايي را دارد. اگر اين توانايي نبود هيچ گفته يا نوشته اي درك نمي شد.

منابع

– صلحجو، علي(1385)، گفتمان و ترجمه، تهران، نشر مركز.

– يول، جرج (1947)، كاربرد شناسي زبان، ترجمۀ محمود عمو زاده مهديرجي و منوچهر توانگر(1389)، تهران، انتشارات سمت.

Like 🙂
8

آموزش محبت آمیز کودکان

از مجموعه کتابهای ارتباط بدون خشونت , زبان زندگی

      این کتاب گزیده ای از متن سخنرانی مارشال روزنبرگ در کنفرانس ملی معلمان مدرسه های مونته سوری در ایالت کالیفرنیا در سال 1999 است. او در این برنامه کارگاهی، مراحل  اصلی ارتباط  بدون خشونت را توصیف می کند  و کاربرد آنها را     در مدرسه  و محل کار   و زندگی نشان می دهد. ارتباط  بدون خشونت ما را به بیان      آسیب پذیری دعوت می کند و آسیب پذیری را به توانایی بدل می سازد.

    ارتباط بدون خشونت فرایندی قابل یادگیری است که مانند هر مهارت دیگری به درک نظری و تمرین عملی نیاز دارد.این کتاب کمک می کند تا کاربرد الگوی ارتباط بدون خشونت در محیطهای آموزشی روشن تر شود.در کارگاه های مارشال ، افراد در تمام اوقات امکانی برای گفتگو و پرسش و پاسخ دارند. به همین دلیل در متن کتاب گاه جواب حاضران هم آمده است. او برای ارائه مطالبش علاوه بر موسیقی (خواندن خودش همراه با نوازندگی) ، از اجرای نقش نیز استفاده می کند.

    در این اثر واژه های بیان احساس و نیاز و نحوه تمایز مشاهده و ارزیابی ،  تفاوت تقاضا و درخواست آمرانه، نقش قدرت، تنبیه و مهارتهای ضروری برای ارتباط همدلانه شرح داده شده است.

آموزش محبت آمیز کودکان

چگونه دانش آموزان و معلمان می توانند با درک متقابل به موفقیت دست یابند!

مؤلف : مارشال روزنبرگ

مترجم: کامران رحیمیان

ناشر: کتاب آمد

چاپ اول: 1388

Like 🙂
2

ارتباط بدون خشونت

ارتباط بدون خشونت یاNonviolent Communication)NVC )، الگویی ارتباطی مبتنی بر مهارتهای کلامی است که تبادل اطلاعات و حل صلح آمیز اختلافات را تسهیل می کند.این الگوی ارتباطی بر ارزشهای مشترک انسانی و نیازها تکیه می کند و افراد را به پرهیز از رفتاری که موجب مقاومت یا کاهش عزت نفس  می شود و استفاده از زبانی که سلامت را افزایش می دهد، تشویق می کند.

به گفته مؤلف اثر:”ارتباط بدون خشونت یعنی خلق و نگهداری کیفیتی از روابط که تحقق بخش نیازهای طرفین ارتباط باشد.”

ارتباط بدون خشونت، باور دارد که به جای ترس،گناه ، سرزنش و شرم ؛ غنی سازی زندگی ، رضایت آمیزترین انگیزه برای انجام کارهاست و به عنوان هدف بر پذیرش مسئولیت فردی در انتخاب و افزایش کیفیت ارتباط تأکید .این روش برای طرف مقابل که  آن را نمی داند،  نیز مؤثر است.

به روش ارتباط بدون خشونت شما خواهید دانست که:

– هر کاری که هر کسی انجام می دهد تلاشی است برای تحقق نیازهای محقق نشده.

– برای هر کسی تحقق نیازها از طریق همکاری ، سالم تر از رقابت است.

–  به صورت طبیعی افراد وقتی از روی میل در سلامت دیگران سهیم شوند ،  لذت می برند.

مهارتهای ارتباط بدون خشونت به شما کمک می کند تا:

–  احساس شرم، گناه،  ترس و افسردگی را از بین ببرید.

– خشم و ناامیدی را به ساختن اتحاد و پیامدهای مشارکتی تبدیل کنید.

–  راه حلهایی بر اساس امنیت و احترام متقابل و اتفاق آرا خلق کنید.

–   نیازهای اساسی ، خانواده ،  مدرسه، و جامعه را به روشهای زندگی غنی ساز تحقق بخشید.

Rosenberg, Marshall B. .روزنبرگ، مارشال، 1934- ،م
زبان زندگي ، ارتباط بدون خشونت / مارشال ب. روزنبرگ؛ ترجمه ي کامران رحيميان. – تهران: اختران 1383
ISBN: 964-7514-83-2
. ص 274
.فهرستنويسي بر اساس اطلاعات فيپا
عنوان .ب .رحيميان،کامران،مترجم .الف .روابط بين اشخاص .2 .ارتباط بين اشخاص .1
155/6
BF 637 / الف 4 ر 84
م 83-30308
کتابخانه ملي ايران

Like 🙂
6